Mergers & Acquisitions (M&A) in Familienunternehmen

W praktycznym badaniu WHU pt. „Fuzje i przejęcia (M&A) w przedsiębiorstwach rodzinnych – badanie jakościowe dotyczące motywów M&A, procesów przed i po M&A oraz strategii dezinwestycji w przedsiębiorstwach rodzinnych w krajach niemieckojęzycznych“ (2021) Marina Palm i Nadine Kammerlander analizują zachowania przedsiębiorstw rodzinnych w zakresie przejęć i dezinwestycji na podstawie wywiadów jakościowych z przedsiębiorcami i ekspertami ds. M&A. Badanie koncentruje się na motywach strategicznych, logice podejmowania decyzji oraz specyfice zarządzania w przedsiębiorstwach rodzinnych w całym procesie fuzji i przejęć.

Wyniki pokazują, że przedsiębiorstwa rodzinne, oprócz uniwersalnych motywów strategicznych, takich jak dywersyfikacja i ekspansja rynkowa, kierują się również specyficznymi dla przedsiębiorstw rodzinnych motywami. Należą do nich w szczególności oportunistyczne przejęcia innych przedsiębiorstw rodzinnych, zabezpieczenie przyszłości międzypokoleniowej oraz zgodność kulturowa. Charakterystyczna jest również silna koncentracja uprawnień decyzyjnych, zwłaszcza w przedsiębiorstwach rodzinnych zarządzanych przez właścicieli, co umożliwia szybkie, częściowo intuicyjne decyzje dotyczące przejęć, ale jednocześnie niesie ze sobą ryzyko przeceniania własnych możliwości. W fazie po fuzji i przejęciu przedsiębiorstwa rodzinne często stosują ostrożne podejście do integracji i inwestują długoterminowo w przejęte przedsiębiorstwa, nawet jeśli ich wyniki są początkowo niewystarczające („model Gärtnera“).

W badaniu szczególną uwagę poświęcono kwestii dezinwestycji. Ze względu na emocjonalne przywiązanie, długoterminową perspektywę oraz wyraźną niechęć do sprzedaży przedsiębiorstwa rodzinne często długo trzymają się przynoszących straty przejęć i przechodzą przez kilka etapów restrukturyzacji. Dopiero gdy nie oczekuje się już trwałego wkładu w wartość, decydują się na dezinwestycję, przy czym sprzedaż jest wyraźnie preferowana w stosunku do zamknięcia działalności. Badanie dostarcza zatem rzetelnych spostrzeżeń na temat specyficznej logiki strategii fuzji i przejęć w przedsiębiorstwach rodzinnych oraz oferuje praktyczne wskazówki dla rodzin przedsiębiorców, rad doradczych i konsultantów.