Treuhändermentalität in dynastischen Unternehmerfamilien

W książce „Postawa powiernicza w dynastycznych rodzinach przedsiębiorców – kształtowanie strategicznego podejścia do majątku jako praktyka społeczna“ (2023) Fabian Friedrich Arthur Simons bada, w jaki sposób duże, wielopokoleniowe rodziny przedsiębiorców społecznie kształtują i stabilizują powiernicze podejście do rodzinnego majątku. Punktem wyjścia jest obserwacja, że w dynastycznych rodzinach przedsiębiorców, charakteryzujących się silnie rosnącym gronem udziałowców, długoterminowe przywiązanie do udziałów w przedsiębiorstwie nie jest czymś oczywistym, lecz musi być aktywnie kształtowane na płaszczyźnie kulturowej, emocjonalnej i organizacyjnej. Praca opiera się na skróconej wersji rozprawy doktorskiej, która powstała w Instytucie Przedsiębiorstw Rodzinnych w Witten (WIFU).

W ujęciu teoretycznym Simons definiuje mentalność powierniczą jako dyskurs moralny i systematycznie łączy ją z koncepcjami zarządzania przedsiębiorstwami rodzinnymi, dynastycznej rodziny przedsiębiorców (rodzina przedsiębiorców 3.0), a także z podejściem „Doing Family” stosowanym w socjologii rodziny. Mentalność powiernicza nie jest tu rozumiana jako kategoria prawna, lecz jako społecznie skonstruowana postawa, która motywuje wspólników do postrzegania udziałów w przedsiębiorstwie nie przede wszystkim jako inwestycji finansowej, ale jako odpowiedzialności międzypokoleniowej. Autor pokazuje, w jaki sposób postawa ta jest wspierana przez narracje, normy, oczekiwania i struktury zarządzania.

Pod względem empirycznym badanie opiera się na danych jakościowych pochodzących z projektu badawczego WIFU „Big Family Management“ i obejmuje analizę siedmiu dużych niemieckich rodzin przedsiębiorców. Za pomocą jakościowej analizy treści wyodrębniono cztery kluczowe praktyki kształtujące mentalność powierniczą: praktyki rodzinne, emocjonalne, personalne i finansowe. Wyniki stanowią zarówno wkład teoretyczny w badania nad rodzinami przedsiębiorców, jak i praktyczne wskazówki dotyczące kształtowania strategii rodzinnej, strategii majątkowej oraz budowania więzi między wspólnikami w dynastycznych strukturach rodzinnych.

Wydana w 2023 roku jako tom 33 serii „Schriften zu Familienunternehmen“, pod redakcją Toma A. Rüsena, Heiko Kleve i Arist von Schlippe w wydawnictwie V&R unipress.