Risiko in Firma und Familie

W badaniu praktycznym WHU pt. „Ryzyko w firmie i rodzinie – przewodnik dla rodzin przedsiębiorców“ (2018) Max P. Leitterstorf, Nadine Kammerlander i Thilo Wenig wskazują, dlaczego systematyczne podejście do ryzyka ma kluczowe znaczenie dla rodzin przedsiębiorców. Punktem wyjścia jest szczególne powiązanie majątkowe i decyzyjne między rodziną a przedsiębiorstwem, co powoduje, że trudności finansowe mogą mieć nie tylko konsekwencje ekonomiczne, ale także znaczące skutki społeczno-emocjonalne. W przewodniku tym dokonano zasadniczego rozróżnienia między ryzykiem upadłości a ryzykiem wahań i wyjaśniono, dlaczego rodziny przedsiębiorców powinny traktować te rodzaje ryzyka w sposób zróżnicowany.

Istotą badania jest tzw. trójpoziomowy model ryzyka, który w sposób systematyczny łączy ze sobą ryzyka na poziomie rodziny, przedsiębiorstwa oraz segmentów operacyjnych. Autorzy pokazują, w jaki sposób rodziny przedsiębiorców mogą analizować swój status quo, uwzględniając strukturę majątku, zależności dochodowe, poziom kapitału własnego, płynność finansową oraz ryzyko strategiczne. Podejście to uzupełniają praktyczne narzędzia, takie jak testy warunków skrajnych, analizy wskaźników oraz narzędzia analizy strategicznej (np. analiza SWOT, analiza struktury branży), które pomagają uwidocznić ryzyko, umożliwić jego porównanie i ustalenie priorytetów.

W oparciu o to w niniejszym przewodniku przedstawiono szeroki wachlarz możliwości w zakresie aktywnego zarządzania ryzykiem. Obejmuje on zarówno działania na poziomie segmentów i przedsiębiorstwa (np. zwiększenie elastyczności kosztów, dywersyfikacja, zabezpieczanie), jak i strategie związane z rodziną, takie jak dywersyfikacja majątku i zarządzanie rodzinne. Autorzy zwracają szczególną uwagę na rolę samej rodziny, która może stanowić zarówno czynnik ryzyka, jak i zabezpieczenie przed ryzykiem. Przewodnik kończy się wynikami badań empirycznych dotyczących notowanych na giełdzie przedsiębiorstw rodzinnych i ogólnie opowiada się za holistycznym, ukierunkowanym na długoterminową perspektywę zarządzaniem ryzykiem jako elementem odpowiedzialnej kompetencji rodzin przedsiębiorców i wspólników.